NoisyTCP: Linux yadrosidagi 11 yillik zaiflik serverlarni masofadan turib işdan çiqarişi mumkin!

Linux operatsion tizimining yadrosida (Linux Kernel) qariyb 11 yil davomida aniqlanmay kelgan NoisyTCP nomli jiddiy zaiflik aniqlandi. Mazkur zaiflikdan foydalaniş orqali tajovuzkorlar heç qanday autentifikatsiyadan ötmasdan, internet orqali serverga maxsus şakllantirilgan tarmoq paketlarini yuboriş orqali uning işdan çiqişiga sabab bölişi mumkin.

CVE-2026-99288 identifikatori bilan röyxatga olingan uşbu zaiflik Linux yadrosining TCP protokolini qayta işlaş mexanizmidagi xatolik bilan boğliq. Uning xavfliligi şundaki, muvaffaqiyatli hujum uçun serverga oldindan kiriş, foydalanuvçi hisobiga ega böliş yoki tizimda zararli dastur işga tuşiriş talab etilmaydi.

Zaiflikning texnik işlaş mexanizmi

NoisyTCP zaifligi Linux yadrosining tarmoq ulanişlarini boşqaruvçi TCP/IP quyi tizimidagi xatolik bilan boğliq. TCP (Transmission Control Protocol) — qurilmalar va serverlar örtasida maʼlumotlarning işonçli uzatilişini taʼminlaydigan asosiy tarmoq protokollaridan biri. Linux tizimida uşbu protokol orqali kelayotgan ulaniş sörovlari operatsion tizim yadrosi tomonidan qayta işlanadi.

Zaiflikning yuzaga kelişiga Race Condition (vaqt böyiça raqobat holati) deb ataladigan xatolik sabab böladi. Bu holatda bir neçta protsessor yadrosi yoki tarmoq paketlarini qayta işlaş oqimi umumiy xotiradagi bir xil obyektga deyarli bir vaqtda murojaat qiladi. Natijada jarayonlarning bajariliş ketma-ketligi buzilib, xotiradagi maʼlumotlar notöğri holatda öqilişi yoki işlatilişi mumkin.

Mazkur zaiflikdan foydalaniş uçun tajovuzkor IPv4 fragmentlangan paketlari va oddiy TCP paketlarini maxsus ketma-ketlikda yuboradi. Bunda paketlar turli protsessor yadrolari yoki tarmoq paketlarini qabul qiliş oqimlari orqali qayta işlanişiga erişiladi.

Hujumning amalga oşişi uçun serverda quyidagi şartlardan kamida bittasi mavjud bölişi kerak:

  • Tarmoq interfeysida ikki yoki undan ortiq qabul qiliş navbati (RX Queue) mavjud bölişi;
  • Linux yadrosida Receive Packet Steering (RPS) mexanizmi yoqilgan bölişi.

RX Queue — tarmoq interfeysi orqali kelayotgan paketlarni qabul qiliş uçun ajratilgan navbatlar hisoblanadi. Zamonaviy serverlarda bir neçta qabul qiliş navbatidan foydalaniş protsessorlar örtasida yuklamani taqsimlaş va tarmoq samaradorligini oşiriş imkonini beradi.

RPS esa kelayotgan tarmoq paketlarini turli protsessor yadrolari örtasida taqsimlaşga xizmat qiladi. Bu mexanizmlar odatda serverlarning işlaş unumdorligini oşiriş uçun qöllaniladi. Biroq aynan uşbu xususiyatlar NoisyTCP zaifligidan foydalaniş uçun zarur şaroit yaratişi mumkin.

Eng xavotirli jihati şundaki, serverda maxsus yoki noodatiy konfiguratsiya bölişi şart emas. TCP orqali ulanişlarni qabul qiladigan oddiy xizmatning işga tuşirilganligi, yaʼni listen() funksiyasi orqali ulanişlarni tinglayotgan bölişi ham yetarli. Şu sababli standart sozlamalarda işlayotgan Nginx, Apaçe, SŞ serverlari va proksi xizmatlari ham xavf ostida qolişi mumkin.

Hujum natijasida server qanday işdan çiqadi?

Tadqiqotçi NoisyTCP zaifligidan foydalanişning ikkita asosiy usulini aniqlagan. Ulardan birinçisi serverning töliq işdan çiqişiga, ikkinçisi esa xotiradan notöğri foydalaniş holatiga olib kelişi mumkin.

Birinçi holatda, Linux yadrosining bir qismi mavjud TCP ulanişiga tegişli maʼlumotlarni qidirayotgan vaqtda, boşqa protsessor oqimi uşbu maʼlumotlarni xotiradan öçiradi. Keyinçalik böşatilgan xotira maydoni yangi ulaniş söroviga tegişli maʼlumotlar bilan qayta töldiriladi.

Muammo şundaki, birinçi protsessor oqimi xotiradagi eski obyektga murojaat qilayotganini hisoblab, aslida uning örniga joylaştirilgan yangi obyektni qabul qiladi. Yangi obyekt esa kerakli tarmoq ulanişi bilan boğliq barça maʼlumotlarga ega bölmaydi.

Natijada Linux yadrosi mavjud bölmagan obyektga murojaat qilişga urinadi. Bu esa NULL Pointer Dereference deb ataladigan xotira bilan işlaş xatosini yuzaga keltiradi. Oqibatda yadroda kritik xatolik — Kernel Panic sodir bölib, butun operatsion tizimning işlaşi töxtaydi.

Ikkinçi usul esa Use-After-Free (UAF) deb ataladigan zaiflik turini keltirib çiqarişi mumkin. Bunda dastur yoki operatsion tizim avval böşatilgan xotira maydonidan qayta foydalanişga urinadi. Biroq uşbu holatni yuzaga keltiriş uçun bir neçta murakkab jarayonlarning ketma-ket va muvaffaqiyatli amalga oşişi talab etiladi. Şu sababli uni amaliyotda işga tuşiriş ança qiyin.

Bu yerda alohida eʼtibor qaratiş lozim bölgan jihat şuki, Linux yadrosidagi xatolik konteyner içida işlayotgan veb-serverga qarşi muvaffaqiyatli qöllanilgan taqdirda ham, faqat şu ilova emas, balki uni boşqarayotgan asosiy xost operatsion tizimi ham işdan çiqişi mumkin. Çunki konteynerlar umumiy Linux yadrosidan foydalanadi.

Zaiflikdan foydalaniş imkoniyati va xavf darajasi

Tadqiqotçi tomonidan ötkazilgan sinovlar NoisyTCP zaifligidan foydalaniş vaqti serverning texnik konfiguratsiyasi hamda tarmoq yuklamasiga boğliqligini körsatgan.

Jumladan, QEMU/KVM kabi virtualizatsiya texnologiyalari asosida işlaydigan virtual maşinalarda zaiflikni işga tuşiriş uçun taxminan 5 soniyadan 2 daqiqagaça vaqt sarflangan.

Jismoniy serverda esa, 8 ta qabul qiliş navbati mavjud bölgan va nisbatan kam yuklama ostida işlayotgan muhitda, maxsus moslaştirilgan sinov vositasi yordamida zaiflikni yuzaga keltiriş uçun taxminan 14 soat talab etilgan.

Bu natijalar zaiflikdan foydalaniş barça serverlarda bir xil tezlikda amalga oşmasligini körsatadi. Ayniqsa, virtualizatsiya muhitidagi protsessor oqimlarining vaqtinça töxtatilişi va qayta işga tuşirilişi kabi jarayonlar poyga holatining yuzaga keliş ehtimolini oşirişi mumkin.

Şuningdek, hozirgi vaqtda mazkur zaiflikdan foydalaniş orqali masofadan turib ixtiyoriy zararli kodni bajariş (RCE) imkoniyati isbotlangan emas. Tadqiqotçi faqat muayyan virtual maşinalar uçun möljallangan çeklangan sinov vositasini işlab çiqqanini bildirgan. Biroq autentifikatsiyasiz turib serverni işdan çiqariş imkoniyatining özi ham internet tarmoğiga oçiq xizmatlar uçun jiddiy xavf tuğdiradi.

Zaiflikning aniqlanişi va bartaraf etilişi

Tadqiqotçi maʼlumotlariga köra, NoisyTCP zaifligini keltirib çiqaruvçi xatolik Linux yadrosining 2015-yil 3-oktabrda kiritilgan 079096f103fa identifikatorli dasturiy özgarişi bilan boğliq. Demak, uşbu xatolik qariyb 11 yil davomida Linux yadrosining turli versiyalarida saqlanib kelgan.

Zaiflikni bartaraf etişga qaratilgan tuzatiş 2026-yil 3-noyabrda 4e2b3ef19e0e identifikatorli özgariş orqali Linux yadrosiga kiritilgan.

Linux yadrosining rasmiy xavfsizlik eʼloniga köra, tuzatişlar qöllab-quvvatlanayotgan barqaror versiyalarning tegişli tarmoqlariga ham kiritilgan. Jumladan:

  • Linux Kernel 6.12.117;
  • Linux Kernel 6.18.63;
  • Linux Kernel 7.3.4.

Uşbu versiyalar tegişli barqaror tarmoqlar uçun tuzatilgan relizlar hisoblanadi. Boşqa Linux distributivlarida esa tuzatişlar alohida xavfsizlik yangilanişlari orqali taqdim etilişi mumkin. Şu sababli faqat yadroning asosiy versiya raqamiga qarab xulosa çiqariş emas, balki foydalanilayotgan distributiv işlab çiqaruvçisining rasmiy xavfsizlik xabarnomalarini ham tekşiriş zarur.

Tizimlarni himoya qiliş böyiça tavsiyalar

Mazkur zaiflikdan himoyalanişning eng işonçli usuli — Linux yadrosini işlab çiqaruvçi tomonidan taqdim etilgan tegişli xavfsizlik yangilanişlari bilan yangilaşdir.

Tizim administratorlariga quyidagi çoralarni köriş tavsiya etiladi:

  1. Linux yadrosi versiyasini tekşiriş. Serverlarda foydalanilayotgan Linux Kernel versiyasini aniqlaş va uning NoisyTCP zaifligiga taʼsirçanligini tekşiriş lozim. Buning uçun quyidagi buyruqdan foydalaniş mumkin:
  2. uname -r
  3. Xavfsizlik yangilanişlarini örnatiş. Linux distributivi işlab çiqaruvçisi tomonidan taqdim etilgan, CVE-2026-99288 zaifligini bartaraf etuvçi yangilanişlarni imkon qadar tezroq örnatiş kerak. Yangilanişdan söng yangi yadro versiyasini işga tuşiriş uçun serverni qayta yuklaş talab etiladi.
  4. SYN Cookies mexanizmini vaqtinça öçiriş. Agar xavfsizlik yangilanişini zudlik bilan örnatiş imkoni bölmasa, tadqiqotçi vaqtinçalik himoya çorasi sifatida SYN Cookies mexanizmini öçirişni tavsiya qilgan. Buning uçun quyidagi buyruqdan foydalaniş mumkin:
  5. sudo sysctl -w net.ipv4.tcp_syncookies=0
  6. Biroq uşbu sozlama SYN Flood turidagi DDoS hujumlariga qarşi himoyani susaytiradi. Şuningdek, u har bir alohida tarmoq nomlar fazosi (Network Namespace) uçun qöllaniladi. Şu sababli alohida tarmoq nomlar fazosidan foydalanadigan konteynerlarda ham tegişli sozlamani alohida amalga oşiriş zarur.
  7. Tarmoq paketlarini qabul qiliş navbatlarini çeklaş. Ikkinçi vaqtinçalik çora sifatida taşqi tarmoq paketlarini qabul qiluvçi interfeysda RX Queue sonini bittagaça kamaytiriş, şuningdek, RPS va RFS mexanizmlarini öçiriş mumkin. Bu turli protsessor oqimlarida bir vaqtning özida yuzaga keladigan jarayonlarni çeklab, zaiflikdan foydalaniş uçun zarur şaroitni bartaraf etişga yordam beradi.
  8. Serverlar holatini doimiy monitoring qiliş. Kutilmagan qayta yuklanişlar, Kernel Panic xatoliklari, tarmoq xizmatlarining uzilişi va tizim jurnallaridagi noodatiy hodisalarni muntazam tahlil qiliş lozim. Ayniqsa, internet tarmoğiga oçiq Linux serverlariga kelayotgan noodatiy TCP va IPv4 fragmentlangan paketlar oqimiga eʼtibor qaratiş tavsiya etiladi.
  9. Zaxira va tiklaş çoralarini taʼminlaş. Muhim serverlar uçun zaxira nusxalarini yaratiş, xizmatlarni tiklaş rejalarini işlab çiqiş va avariya holatlarida tizim faoliyatini tezkor qayta tiklaş imkoniyatini taʼminlaş zarur.

Taʼkidlaş joizki, SYN Cookies mexanizmini öçiriş va RX Queue sonini çeklaş vaqtinçalik çoralar hisoblanadi. Ular xavfsizlik yangilanişlarini örnatiş örnini bosa olmaydi. Uşbu özgarişlarni işlab çiqariş muhitida qöllaşdan oldin serverning tarmoq yuklamasi va mavjud xavfsizlik sozlamalariga taʼsirini baholaş lozim.

NoisyTCP zaifligi Linux yadrosidagi uzoq yillar davomida aniqlanmay qolgan xatoliklar ham zamonaviy server infratuzilmasi uçun jiddiy tahdid tuğdirişi mumkinligini yana bir bor körsatdi. Ayniqsa, uşbu zaiflikdan foydalaniş uçun tajovuzkorga maxsus huquqlar yoki tizimga oldindan kiriş imkoniyati talab etilmasligi uning xavflilik darajasini oşiradi.

Serverlarning işdan çiqişi nafaqat alohida veb-sayt yoki ilovalar faoliyatiga, balki ular bilan boğliq axborot tizimlari, maʼlumotlar bazalari va boşqa muhim xizmatlarning uzluksiz işlaşiga ham salbiy taʼsir körsatişi mumkin.

Şu munosabat bilan taşkilotlarning axborot texnologiyalari va kiberxavfsizlikka masʼul mutaxassislariga Linux yadrosi versiyalarini zudlik bilan tekşiriş, tegişli xavfsizlik yangilanişlarini örnatiş hamda internet tarmoğiga oçiq serverlarning himoyalanganlik holatini qayta körib çiqiş tavsiya etiladi.

Kiberxavfsizlikni taʼminlaşda tizimlarni muntazam yangilab boriş va aniqlangan zaifliklarni öz vaqtida bartaraf etiş muhim ahamiyatga ega.