Linux yadrosidagi kritik xato serverlarni masofadan egallaş imkonini beradi!
Linux operatsion tizimi yadrosida (Linux Kernel) aniqlangan CVE-2026-98432 raqamli kritik zaiflik kiberxavfsizlik mutaxassislarining jiddiy eʼtiborini tortmoqda. Mazkur zaiflikdan foydalaniş orqali tajovuzkorlar heç qanday autentifikatsiyadan ötmasdan va foydalanuvçining iştirokisiz tarmoq orqali masofadan turib tizimda yuqori imtiyozlarga, jumladan, root huquqlariga ega bölişi mumkin.
Muammoning xavflilik darajasi şundaki, u Linux yadrosining IPv4 protokoli orqali TCP ulanişlarini qayta işlaş mexanizmidagi xotira bilan işlaş xatosi bilan boğliq. Dastlabki maʼlumotlarga köra, uşbu zaiflik Linux yadrosining 4.4 va undan keyingi versiyalariga taʼsir körsatadi. Bu esa turli serverlar, bulutli infratuzilmalar va Linux asosida işlaydigan boşqa qurilmalar uçun jiddiy xavf tuğdiradi.
2026-yil 27-oktabr kuni kiberxavfsizlik mutaxassislari mazkur zaiflikdan foydalanib, Linux serverida masofadan turib root huquqlariga ega böliş imkonini beruvçi ekspluatatsiya (exploit) işlab çiqilgani haqida maʼlum qildi. Bundan taşqari, 2-noyabr kuni internet miqyosida uşbu zaiflikka ega bölişi mumkin bölgan serverlarni aniqlaşga qaratilgan skanerlaş harakatlari kuzatilgani haqida xabarlar tarqaldi.
1. Zaiflikning kelib çiqişi va ishlash mexanizmi
CVE-2026-98432 zaifligi Linux yadrosining IPv4 orqali TCP ulanişlarini örnatiş jarayonida yuzaga keladigan Use-After-Free (UAF) turidagi xotira xatosi hisoblanadi.
Use-After-Free — dastur yoki tizim tomonidan foydalanilayotgan xotira sohasi avvalroq böşatilganidan keyin ham unga murojaat qiliş holatidir. Bunday vaziyatda xotira boşqa maʼlumotlar bilan töldirilgan bölişi mumkin. Natijada tizim notöğri maʼlumotlarni qayta işlaydi va tajovuzkor uşbu jarayonga aralaşiş imkoniyatiga ega böladi.
Mazkur holatda muammo TCP ulanişini örnatiş uçun yuboriladigan SYN paketlarini qayta işlaş jarayonida yuzaga keladi. Xususan, IPv4 paketlari tarkibidagi qöşimça parametrlar (IP options) bilan boğliq xotira sohasi bir vaqtning özida bir neçta protsessor yadrosi tomonidan qayta işlanişi mumkin.
Zaiflikning yuzaga keliş jarayoni quyidagiça:
- Foydalanuvçi yoki tajovuzkor serverga maxsus IPv4 parametrlari kiritilgan SYN paketini yuboradi. Linux yadrosi uşbu paketni qayta işlab, TCP ulanişini örnatiş jarayonini boşlaydi.
2. Ulaniş yakunlanişi bilan boğliq jarayonda yadroning bir qismi IP parametrlariga tegişli xotira sohasini boşqa soketga uzatadi.
3. Şu vaqtda boşqa protsessor yadrosi ayni ulanişga tegişli takroriy SYN paketini qayta işlaşda davom etadi va avvalgi xotira sohasidagi maʼlumotlardan foydalanişga urinadi.
4. Biroq uşbu xotira sohasi allaqaçon böşatilgan böladi. Natijada Linux yadrosi foydalaniş mumkin bölmagan xotira manziliga murojaat qiladi.
Bu jarayon xotira yaxlitligining buzilişiga va tajovuzkor tomonidan tizim işiga aralaşiş imkoniyati paydo bölişiga olib keladi.
Linux yadrosining işlab çiquvçilari muammoni bartaraf etiş uçun xotirani darhol böşatiş örniga, undan foydalanayotgan jarayonlar işini yakunlaşini kutadigan kfree_rcu() mexanizmini joriy etgan. Uşbu yondaşuv boşqa protsessor yadrolarida xotiradan foydalaniş davom etayotgan vaqtda uning muddatidan oldin böşatilişining oldini oladi.
2. Anthropic tadqiqotçilari zaiflikdan foydalanib, root huquqlarini qölga kiritiş usulini namoyiş etdi
2026-yil 27-oktabr kuni Anthropic kompaniyasining Frontier Red Team tadqiqot guruhi sun’iy intellekt yordamida CVE-2026-98432 zaifligidan foydalaniş imkoniyatlarini namoyiş etdi.
Tadqiqotçilar hali ommaga taqdim etilmagan Claude modelidan foydalanib, Linux serverlariga masofadan hujum qiliş va tizimda yuqori imtiyozlarga ega böliş imkonini beruvçi işlaydigan ekspluatatsiya yaratişga muvaffaq bölgan.
Uşbu ekspluatatsiya ikki asosiy bosqiçda amalga oşiriladi:
Birinçi bosqiç — KASLR himoyasini çetlab ötiş.
Dastlab, tajovuzkor zaiflikdan foydalanib, Linux yadrosining xotirasidan ayrim maʼlumotlarni, jumladan, uning içki manzillarini olişga urinadi. Buning natijasida KASLR (Kernel Address Space Layout Randomization) himoya mexanizmini çetlab ötiş mumkin böladi. KASLR Linux yadrosi va uning tarkibiy qismlari xotirada qayerda joylaşişini tasodifiy özgartirib, hujumçilarning aniq manzillarga asoslangan hujumlarini qiyinlaştiradi.
Ikkinçi bosqiç — tizim boşqaruvini qölga kiritiş.
Keyingi bosqiçda tajovuzkor xotiradagi qayta çaqiriş körsatkiçini (callback pointer) özgartiriş orqali Linux yadrosining bajariliş jarayoniga aralaşadi. Natijada yadro tajovuzkor tomonidan tayyorlangan kodni bajarişga majbur böladi va uning yakunida serverda root huquqlari bilan buyruqlar bajariş imkoniyati yuzaga keladi.
Tadqiqotçilar namoyiş etgan tajribada xotira manzillarini aniqlaş uçun taxminan 48 daqiqa, tizimda buyruq bajariş imkoniyatiga erişiş uçun esa yana 5 daqiqa talab etilgan.
Bu hujumning yana bir xavfli jihati şundaki, uriniş muvaffaqiyatsiz yakunlangan taqdirda ham server işdan çiqmaydi. Faqat TCP ulanişini örnatiş jarayoni muvaffaqiyatsiz böladi. Şu sababli tajovuzkor kerakli natijaga erişguniga qadar hujumni qayta-qayta amalga oşirişi mumkin.
Muhim jihati, Anthropic uşbu ekspluatatsiyani faqat laboratoriya şaroitida namoyiş etgan. Kompaniya ekspluatatsiya kodini ommaga eʼlon qilmagan va mazkur tajriba real tizimlarga qilingan hujum sifatida qayd etilmagan.
3. Internet miqyosida zaif serverlarni aniqlashga qaratilgan skanerlaş harakatlari kuzatilmoqda
2026-yil 2-noyabr kuni xavfsizlik tadqiqotçisi Marcus Hutçins internet tarmoğida CVE-2026-98432 zaifligiga ega bölişi mumkin bölgan serverlarni aniqlaşga qaratilgan şubhali faollik kuzatilgani haqida xabar berdi.
Uning maʼlumotlariga köra, 2-noyabrdan boşlab turar joy internet tarmoqlariga tegişli proksi-serverlar va Rossiyada joylaşgan VPN-serverlar orqali 443-portga Multipath TCP (MPTCP) protokoli asosida ulanişga urinişlar qayd etilgan.
Oddiy avtomatlaştirilgan skanerlar odatda MPTCP protokolidan foydalanmaganligi sababli, Hutçins uşbu harakatlar CVE-2026-98432 zaifligiga ega serverlarni aniqlaşga qaratilgan bölişi mumkinligini taxmin qilgan.
Tadqiqotçining avvalgi tekşiruvlari natijalariga köra:
- MPTCP orqali 443-portda ulaniş imkoniyati mavjud bölgan serverlar soni taxminan 2 102 043 tani taşkil etgan;
- TLS tekşiruvidan muvaffaqiyatli ötgan serverlar soni taxminan 762 774 tani taşkil etgan;
- oddiy HTTP sörovini yuboriş talab etilmasligi sababli, haqiqiy oçiq serverlar soni dastlabki körsatkiçga yaqin bölişi mumkin.
Şuni alohida taʼkidlaş kerakki, uşbu raqamlar zaiflikdan foydalaniş mumkin bölgan serverlar sonini emas, balki MPTCP orqali ulaniş imkoniyati mavjud tizimlarni ifodalaydi. Şuningdek, skanerlaş harakatlarining kuzatilişi serverlarga muvaffaqiyatli kirilganini yoki ularda ekspluatatsiya amalga oşirilganini anglatmaydi.
Hozirça Anthropic tomonidan namoyiş etilgan masofadan kod bajariş ekspluatatsiyasi ommaga eʼlon qilinmagan. Biroq, zaiflikdan foydalanişga urinişlar uçun boşlanğiç nuqta bölişi mumkin bölgan xizmat körsatişni rad etiş (DoS) turidagi sinov kodlari mavjudligi qayd etilgan.
4. Multipath TCP protokoli va zaiflik örtasidagi boğliqlik
Mazkur zaiflik atrofidagi muhim masalalardan biri Multipath TCP (MPTCP) protokoli bilan boğliq.
MPTCP — zaiflik örtasidagi bog‘liqlikTCP protokolining kengaytirilgan turi bölib, bitta ulaniş doirasida bir neçta tarmoq yölidan foydalaniş imkonini beradi. Masalan, qurilma Wi-Fi va mobil tarmoq orqali bir vaqtning özida maʼlumot almaşişi mumkin. Bu ulaniş barqarorligini oşiriş va tarmoq resurslaridan samaraliroq foydalanişga xizmat qiladi.
Anthropic tadqiqotçilari namoyiş etgan ekspluatatsiya aynan MPTCP tinglovçi soketiga (listener) ega Linux serverlariga qaratilgan.
Biroq, bu yerda muhim jihat mavjud: CVE-2026-98432 zaifligining özi faqat MPTCP bilan çeklanmaydi. U Linux yadrosining IPv4 orqali TCP ulanişlarini qayta işlaş mexanizmidagi xato bilan boğliq. MPTCP esa Anthropic namoyiş etgan ekspluatatsiyada foydalanilgan şaroitlardan biridir. Ubuntu+1
Bundan taşqari, Go dasturlaş tilining 1.24 va undan keyingi versiyalarida Linux tizimlarida MPTCP imkoniyatidan avtomatik foydalaniş mexanizmi mavjud. Şu sababli Go asosida yaratilgan ayrim server dasturlari, jumladan, Caddy kabi veb-serverlar ham tegişli şaroitlarda MPTCP tinglovçi soketlarini oçişi mumkin.
Bu holat MPTCP imkoniyatidan bevosita foydalanişni rejalaştirmagan taşkilotlarning serverlari ham mazkur hujum ssenariysiga mos kelişi ehtimolini oşiradi.
5. Ubuntu operatsion tizimi uchun xavfsizlik yangilanişlari tayyorlandi
Canonical kompaniyasi CVE-2026-98432 zaifligini bartaraf etiş maqsadida Ubuntu operatsion tizimining bir neçta versiyalari uçun tuzatişlarni tayyorlaganini maʼlum qildi.
2026-yil 2-noyabr holatiga köra, Ubuntu 22.04 LTS va undan keyingi ayrim versiyalar uçun tuzatişlar sinovdan ötkaziş bosqiçida bölib, ular -proposed omboriga joylaştirilgan. Bu tuzatişlar hali barça foydalanuvçilar uçun odatiy yangilanişlar tarkibida taqdim etilmaganini anglatadi.
Canonical maʼlumotlariga köra, yangilanişlar keng kölamli sinovlardan, jumladan, 2 000 dan ortiq sertifikatlangan server va qurilmalarda tekşiruvlardan ötkaziladi. Bu jarayon yangi yadro versiyasi boşqa dasturlar va xizmatlarning barqaror işlaşiga salbiy taʼsir körsatmasligini taʼminlaşga qaratilgan.
Ubuntu versiyalari böyiça tuzatişlar holati quyidagiça:
| Ubuntu versiyasi | Tuzatish holati | Tuzatilgan yadro versiyasi |
|---|---|---|
| Trusty 14.04 | Zaiflik ta’sir qilmaydi | Talab etilmaydi |
| Xenial 16.04 | Tuzatish kutilmoqda | Hali chiqarilmagan |
| Bionic 18.04 | Tuzatish kutilmoqda | Hali chiqarilmagan |
| Focal 20.04 LTS | Tuzatish kutilmoqda | Hali chiqarilmagan |
| Jammy 22.04 LTS | -proposed omborida mavjud | 5.15.0-203.213 |
| Noble 24.04 LTS | -proposed omborida mavjud | 6.8.0-149.149 |
| Resolute 26.04 LTS | -proposed omborida mavjud | 7.0.0-43.43 |
| Stonking 26.10 | Tuzatilgan | 7.3.0-10.10 |
Canonical taqdim etgan maʼlumotlarga köra, Ubuntu 22.04, 24.04 va 26.04 versiyalaridagi tuzatişlar sinovdan ötkazilmoqda, 26.10 versiyasida esa tegişli tuzatiş mavjud.
Şuningdek, Linux yadrosining asosiy barqaror tarmoqlari uçun ham tuzatişlar kiritilgan. Xususan, yuqori oqimdagi (upstream) barqaror yadro versiyalarida quyidagi yangilanişlar mavjud:
- Linux 5.10.272;
- Linux 5.15.223;
- Linux 6.1.190;
- Linux 6.6.159;
- Linux 6.12.113;
- Linux 6.18.56;
- Linux 7.2.10;
- Linux 7.3-rc7.
Bunda Linux distributivlari xavfsizlik tuzatişlarini özlarining yadro paketlariga alohida moslaştirib kiritişi mumkin. Şu sababli administratorlar faqat yadro versiyasi raqamiga emas, balki foydalanilayotgan distributivning rasmiy xavfsizlik eʼlonlariga ham eʼtibor qaratişlari lozim. Ubuntu+2
- Zaiflikning xavflilik darajasi
CVE-2026-98432 zaifligi CVSS 3.1 baholaş tizimi böyiça 9.8 ball bilan baholangan. Bu körsatkiç uning kritik darajadagi xavfga ega ekanini anglatadi.
Zaiflikning asosiy xavf omillari quyidagilardan iborat:
| Xavf mezoni | Baholash |
|---|---|
| Hujum vektori | Tarmoq orqali |
| Hujumni amalga oshirish murakkabligi | Past |
| Maxsus huquqlar talab etilishi | Talab etilmaydi |
| Foydalanuvchi ishtiroki | Talab etilmaydi |
| Maxfiylikka ta’siri | Yuqori |
| Ma’lumotlar yaxlitligiga ta’siri | Yuqori |
| Tizim mavjudligiga ta’siri | Yuqori |
Mazkur körsatkiçlar tajovuzkor serverga oldindan hisob qaydnomasi yoki administrator huquqlariga ega bölmasdan turib, tarmoq orqali hujumni boşlaşi mumkinligini körsatadi.
Şuningdek, zaiflikdan muvaffaqiyatli foydalanilgan taqdirda, serverdagi maxfiy maʼlumotlarni qölga kiritiş, mavjud maʼlumotlarni özgartiriş yoki yöq qiliş, zararli dasturlarni örnatiş hamda tizim faoliyatini izdan çiqariş kabi oqibatlar yuzaga kelişi mumkin.
Eʼtiborli jihati, Canonical kompaniyasining 2-noyabrdagi blogida 9.8 ballik baho “High” (yuqori) deb körsatilgan bölsa-da, Ubuntu xavfsizlik kuzatuv sahifasida ayni CVSS 3.1 bahosi “Critical” (kritik) sifatida qayd etilgan. CVSS 3.1 mezonlariga köra, 9.8 ball kritik xavflilik darajasiga mos keladi.
7. Tizim administratorlari uchun tavsiyalar
Mazkur zaiflikdan kelib çiqadigan xavflarni kamaytiriş uçun Linux serverlari va boşqa tegişli qurilmalarda zudlik bilan tekşiruvlar ötkaziş hamda zarur xavfsizlik çoralarini köriş tavsiya etiladi.
1. Linux yadrosi versiyasini tekşiriş va yangilaş.
Birinçi navbatda, serverda işlayotgan Linux yadrosi versiyasini aniqlaş lozim. Buning uçun quyidagi buyruqdan foydalaniş mumkin:
uname -rOlingan natijani foydalanilayotgan Linux distributivining rasmiy xavfsizlik eʼlonlarida körsatilgan tuzatilgan versiyalar bilan soliştiriş kerak.
Tegişli xavfsizlik yangilanişlari mavjud bölişi bilan ularni örnatiş va özgarişlar kuçga kirişi uçun serverni qayta işga tuşiriş zarur.
- MPTCP tinglovçi soketlarini aniqlaş.
Serverda MPTCP protokoli orqali ulanişlarni qabul qilayotgan xizmatlarni aniqlaş tavsiya etiladi. Buning uçun quyidagi buyruqdan foydalaniş mumkin:
sudo ss -MlnpUşbu buyruq orqali MPTCP tinglovçi soketlari va ular bilan boğliq jarayonlar haqida maʼlumot oliş mumkin.
Ayniqsa, Go 1.24 va undan keyingi versiyalarda işlaydigan server dasturlari hamda Caddy kabi xizmatlarga alohida eʼtibor qaratiş lozim.
- MPTCP imkoniyatini vaqtinça öçiriş.
Xavfsizlik yangilanişlarini darhol örnatiş imkoni bölmagan tizimlarda MPTCP imkoniyatini vaqtinça öçiriş mumkin:
sudo sysctl -w net.mptcp.enabled=0Biroq uşbu çora zaiflikni töliq bartaraf etmaydi. Şuningdek, MPTCP orqali ulanişlarni avvaldan oçib turgan xizmatlar mavjud bölsa, sozlama özgartirilgandan keyin ularni qayta işga tuşiriş talab etilişi mumkin.
Muhim jihati, MPTCP imkoniyatini öçiriş faqat Anthropic namoyiş etgan hujum usulining muayyan şartlarini çeklaşi mumkin. Zaiflik IPv4 TCP mexanizmiga tegişli bölgani sababli, bu çorani töliq himoya vositasi sifatida qabul qiliş mumkin emas.
- Tarmoq trafigini filtrlaş.
Yadro yangilanişlari hali mavjud bölmagan tizimlarda IPv4 TCP paketlari tarkibidagi qöşimça IP parametrlarini öz içiga olgan sörovlarni filtrlaş orqali xavfni vaqtinça kamaytiriş mumkin.
Ubuntu xavfsizlik kuzatuv sahifasida bunday paketlarni nftables yordamida bloklaş imkoniyati körsatilgan. Biroq uşbu çeklov IP parametrlaridan foydalanadigan qonuniy tarmoq xizmatlarining işlaşiga ham taʼsir qilişi mumkin.
Şu sababli bunday qoidalarni joriy etişdan oldin tarmoq infratuzilmasi va mavjud xizmatlarning özaro boğliqligini baholaş zarur.
- Taşqi tarmoqqa oçiq xizmatlarni nazorat qiliş.
Internet orqali foydalaniş mumkin bölgan Linux serverlarida oçiq TCP portlarini inventarizatsiyadan ötkaziş, zarur bölmagan xizmatlarni öçiriş va kiruvçi ulanişlarni xavfsizlik devori (Firewall) orqali çeklaş tavsiya etiladi.
Şuningdek:
- Tarmoq trafigi va server jurnallarini (Logs) muntazam tahlil qiliş;
- 443-port orqali kelayotgan noodatiy MPTCP ulanişlarini kuzatiş;
- IDS/IPS va EDR/XDR vositalari orqali şubhali faollikni aniqlaş;
- Serverlardagi imtiyozli hisob qaydnomalari faoliyatini nazorat qiliş;
- Tarmoq segmentatsiyasini joriy etiş;
- Zaxira nusxalarining mavjudligi va tiklaş imkoniyatlarini tekşiriş lozim.
Mazkur çoralar zaiflikni töliq bartaraf etmaydi, biroq yangilanişlar örnatilgunga qadar hujum ehtimoli va uning salbiy oqibatlarini kamaytirişga yordam beradi. Ubuntu+2
CVE-2026-98432 zaifligi Linux yadrosidagi xotira bilan işlaş jarayonidagi xato oddiy tarmoq sörovi orqali jiddiy xavfsizlik muammosiga aylanişi mumkinligini körsatmoqda. Ayniqsa, autentifikatsiya talab qilinmasligi, foydalanuvçi iştirokisiz masofadan hujum uyuştiriş imkoniyati va muvaffaqiyatli ekspluatatsiya natijasida root huquqlariga ega böliş ehtimoli uşbu zaiflikni yuqori xavfli tahdidlardan biriga aylantiradi.
Anthropic tadqiqotçilari tomonidan sunʼiy intellekt yordamida işlaydigan ekspluatatsiyaning namoyiş etilişi esa zamonaviy AI modellaridan murakkab kiberhujum ssenariylarini işlab çiqişda foydalaniş imkoniyatlari kengayib borayotganini yana bir bor körsatmoqda.
Şu munosabat bilan taşkilotlarning axborot texnologiyalari va kiberxavfsizlik uçun masʼul mutaxassislariga foydalanilayotgan Linux serverlari, virtual maşinalar va boşqa infratuzilma qurilmalarini zudlik bilan tekşiriş, işlab çiqaruvçilar tomonidan taqdim etilgan xavfsizlik yangilanişlarini örnatiş hamda tarmoqdagi şubhali faollikni kuçaytirilgan tartibda monitoring qiliş tavsiya etiladi.
Muhim: MPTCP imkoniyatini öçiriş yoki tarmoq trafigini filtrlaş vaqtinçalik himoya çoralaridir. Zaiflikni töliq bartaraf etişning asosiy yöli — tegişli xavfsizlik tuzatişlari kiritilgan Linux yadrosiga yangilaş va tizimni qayta işga tuşirişdir.
