NGINX veb-server dasturida masofadan turib zararli kodlarni bajariş imkonini beruvçi ikkita kritik zaiflik aniqlandi!

2026-yil 18-noyabr kuni dunyo böylab keng qöllaniladigan NGINX veb-server dasturida axborot tizimlari xavfsizligiga jiddiy tahdid soluvçi ikkita kritik zaiflik aniqlangani haqida maʼlum qilindi. CVE-2026-123633 va CVE-2026-123007 identifikatorlari bilan röyxatga olingan mazkur zaifliklar tajovuzkorlarga ayrim şaroitlarda autentifikatsiyadan ötmasdan, tarmoq orqali masofadan turib server xotirasiga zarar yetkaziş hamda zararli dasturiy kodlarni bajariş imkonini berişi mumkin.

Har ikkala zaiflik CVSS 4.0 baholaş tizimi böyiça 9,2 ball bilan baholangan bölib, xavflilik darajasi kritik deb belgilangan.

Mazkur zaifliklar NGINX dasturining HTTP/2 protokoli orqali kelayotgan sörovlarni qayta işlaş mexanizmlarida aniqlangan. Ulardan foydalaniş uçun tajovuzkor serverda avvaldan foydalanuvçi hisobiga ega bölişi yoki tizimga qonuniy kiriş huquqini qölga kiritişi şart emas. Biroq zaifliklardan foydalaniş imkoniyati serverning dasturiy versiyasi, konfiguratsiyasi va muayyan texnik şaroitlarga boğliq.

NGINX dasturi va uning axborot tizimlaridagi örni

NGINX — veb-saytlar, axborot tizimlari va onlayn xizmatlarning işlaşini taʼminlaşda keng qöllaniladigan yuqori unumdor veb-server dasturidir. U HTTP va HTTPS sörovlarini qayta işlaş, statik fayllarni foydalanuvçilarga yetkaziş, tarmoq yuklamasini taqsimlaş hamda foydalanuvçi sörovlarini içki dasturiy serverlarga yönaltiriş kabi vazifalarni bajaradi.

NGINX köplab taşkilotlarda foydalanuvçilar va içki axborot tizimlari örtasidagi asosiy aloqa nuqtasi sifatida işlatiladi. Xususan, u reverse proxy (teskari proksi-server) vazifasini bajarib, taşqi tarmoqdan kelayotgan sörovlarni tegişli içki xizmatlarga uzatadi.

Şu sababli NGINX dasturida aniqlangan xavfsizlik zaifliklari faqat bitta veb-saytga emas, balki uşbu server orqali xizmat körsatilayotgan bir neçta axborot tizimiga ham xavf tuğdirişi mumkin.

2026-yil sentabr oyida Netcraft tomonidan ötkazilgan tadqiqot natijalariga köra, NGINX dasturidan dunyo böylab 225 milliondan ortiq veb-saytda foydalanilgan. Biroq uşbu körsatkiç barça veb-saytlar mazkur zaifliklardan taʼsirlanganini anglatmaydi. Haqiqiy xavf NGINX versiyasi va HTTP/2 protokolining sozlanişiga boğliq.

Aniqlangan zaifliklarning texnik mohiyati

1. CVE-2026-123633 — server xotirasidan notöğri foydalaniş bilan boğliq zaiflik

CVE-2026-123633 zaifligi NGINX dasturida HTTP/2 sörovlarini qayta işlaş jarayonida yuzaga keladigan Use-After-Free (UAF) turidagi xotira xavfsizligi xatosi bilan boğliq.

Uşbu xatolik dastur tomonidan avval böşatilgan xotira maydoniga qayta murojaat qilinişi natijasida yuzaga keladi. Bunday holat server jarayonining beqaror işlaşiga, kutilmaganda töxtab qolişiga yoki muayyan şaroitlarda tajovuzkor tomonidan zararli kodlarning bajarilişiga olib kelişi mumkin.

Zaiflikdan foydalaniş uçun quyidagi şaroitlar mavjud bölişi kerak:

  • NGINX serverida mijozlardan HTTP/2 protokoli orqali ulanişlar qabul qilinişi;
  • NGINX foydalanuvçi sörovlarini içki serverlarga yönaltiruvçi teskari proksi sifatida işlaşi;
  • NGINX işçi jarayonida mavjud ulanişlar resursi kamaygan bölişi.

Mazkur şaroitlarda maxsus şakllantirilgan tarmoq sörovlari yordamida xotirani boşqariş mexanizmidagi xatolik yuzaga keltirilişi mumkin.

Ehtimoliy oqibatlar: server işçi jarayonining işdan çiqişi, xizmat körsatişning vaqtinça töxtaşi (Denial of Service — DoS) yoki tegişli şaroitlarda masofadan turib zararli kodlarni bajariş (Remote Code Execution — RCE).

2. CVE-2026-123007 — HTTP/2 sörovlarini qayta işlaş bilan boğliq kritik zaiflik

CVE-2026-123007 zaifligi NGINX dasturining HTTP/2 protokoli orqali kelayotgan sörovlarni qayta işlaş mexanizmiga taʼsir qiladi.

Mazkur zaiflikning xavfli jihati şundaki, undan foydalaniş uçun NGINX serverining teskari proksi sifatida işlaşi şart emas. Yaʼni faqat HTML, CSS, JavaScript, rasm va boşqa statik fayllarni foydalanuvçilarga taqdim etuvçi oddiy veb-serverlar ham zaiflikdan taʼsirlanişi mumkin.

Wiz Researç tadqiqotçilari tomonidan ötkazilgan sinovlarda qöşimça dasturiy modullar yoki içki ilovalarsiz, faqat statik fayllarga xizmat körsatuvçi NGINX serverida ham zararli kodlarni bajariş imkoniyati namoyiş etilgan.

Maʼlumotlarga köra, zaiflik NGINX Open Source dasturining 2015-yilda çiqarilgan 1.9.5 versiyasidan boşlab keyingi bir qator versiyalariga taʼsir qiladi.

Bu esa nafaqat murakkab veb-ilovalar, balki oddiy korporativ saytlar, axborot portallari va statik veb-resurslar administratorlari ham mazkur xavfsizlik muammosiga jiddiy eʼtibor qaratişi zarurligini körsatadi.

Zaifliklardan foydalaniş qanday xavflarni keltirib çiqarişi mumkin?

Mazkur zaifliklardan muvaffaqiyatli foydalanilgan taqdirda, tajovuzkor NGINX işçi jarayonining huquqlari doirasida server resurslariga ruxsatsiz taʼsir körsatişi mumkin.

Xususan, quyidagi xavflar yuzaga kelişi ehtimoli mavjud:

  • Masofadan turib zararli kodlarni bajariş: serverda tajovuzkor tomonidan boşqariladigan dasturiy kodlarning işga tuşirilişi.
  • Maxfiy maʼlumotlarning oşkor bölişi: server jarayoni foydalanişi mumkin bölgan konfiguratsiya fayllari, autentifikatsiya maʼlumotlari yoki boşqa muhim axborotlarning qölga kiritilişi.
  • Veb-resurslar yaxlitligining buzilişi: tegişli yoziş huquqlari mavjud bölsa, veb-sayt fayllari yoki uning mazmuniga ruxsatsiz özgartirişlar kiritilişi.
  • Xizmat körsatişning izdan çiqişi: NGINX işçi jarayonlarining işdan çiqişi natijasida veb-saytlar va axborot tizimlarining vaqtinça işlamay qolişi.
  • Içki infratuzilmaga qöşimça xavf tuğilişi: server ustidan nazorat qölga kiritilgan taqdirda, tajovuzkorning boşqa içki xizmatlarga kirişga urinişi.

Şuni alohida taʼkidlaş lozimki, yuqoridagi oqibatlarning barçasi har bir zaif serverda muqarrar yuz beradi degani emas. Ularning amalga oşişi ekspluatatsiya şaroitlari, operatsion tizimdagi himoya mexanizmlari hamda NGINX jarayoniga berilgan huquqlarga boğliq.

Zaifliklardan ta’sirlangan dasturiy versiyalar

F5 kompaniyasi tomonidan 2026-yil 18-noyabrda eʼlon qilingan xavfsizlik bildirişnomalariga köra, zaifliklar NGINX Open Source va NGINX Plus dasturlarining quyidagi versiyalariga taʼsir qiladi.

ZaiflikTa’sirlangan mahsulot va versiyalarXavfsiz versiyalar
CVE-2026-123633NGINX Open Source 1.19.7–1.30.6 va 1.31.0–1.31.81.30.7 va 1.31.9
CVE-2026-123007NGINX Open Source 1.9.5–1.30.6 va 1.31.0–1.31.81.30.7 va 1.31.9
CVE-2026-123633NGINX Plus 37.x tarmoğining tegishli zaif versiyalari37.0.7.1 va 37.2.0.1
CVE-2026-123007NGINX Plus 37.x tarmog‘ining tegishli zaif versiyalari37.0.8.1 va 37.3.0.1
Har ikkala zaiflikNGINX Plus R34–R36Tuzatish mavjud bölgan 37.x tarmog‘iga o‘tish

Muhim: NGINX Plus dasturida birinçi zaiflik bartaraf etilgan versiya ikkinçi zaiflikdan ham himoyalangan bölişi şart emas. Şu sababli yangilaş jarayonida har ikkala CVE uçun tuzatiş mavjudligi tekşirilişi zarur.

NGINX Open Source foydalanuvçilariga esa tegişli tarmoqdagi 1.30.7 yoki 1.31.9 va undan keyingi xavfsizlik tuzatişlarini öz içiga olgan versiyalardan foydalaniş tavsiya etiladi.

Bundan taşqari, NGINX asosida işlovçi ayrim boşqa mahsulotlar, jumladan NGINX Ingress Controller, NGINX Gateway Fabric va F5 WAF for NGINX ham taʼsirlangan komponentlarni öz içiga olişi mumkin. Ular uçun yangilanişlar alohida versiyalar böyiça taqdim etiladi.

Zaifliklar qanday aniqlangan?

Mazkur xavfsizlik muammolari Wiz Researç, Ikotas Labs, Metnir, Rapid7 va Xint tadqiqotçilari tomonidan mustaqil ravişda aniqlanib, NGINX dasturini işlab çiquvçi F5 kompaniyasiga xabar qilingan.

Wiz Researç maʼlumotlariga köra, CVE-2026-123633 zaifligi 2026-yil 21-oktabrda, CVE-2026-123007 zaifligi esa 16-noyabrda F5 kompaniyasiga taqdim etilgan. Muvofiqlaştirilgan oşkor etiş jarayoni yakunida 18-noyabr kuni tegişli xavfsizlik yangilanişlari va texnik maʼlumotlar eʼlon qilingan.

Tadqiqotçilar laboratoriya şaroitida har ikkala zaiflikdan foydalanib, serverda masofadan turib kod bajariş mumkinligini tasdiqlagan. Jumladan, CVE-2026-123007 böyiça NGINX 1.31.7 va 1.31.8 versiyalarida muvaffaqiyatli sinovlar ötkazilgan.

Şuningdek, tadqiqotçilar ayrim ekspluatatsiya usullari yordamida ASLR (Address Space Layout Randomization) kabi xotira himoyasi mexanizmlarini çetlab ötiş imkoniyatini ham körsatgan.

Biroq laboratoriya şaroitida zaiflikdan foydalaniş imkoniyatining tasdiqlanişi real axborot tizimlariga qarşi hujumlar amalga oşirilganini anglatmaydi. Tadqiqotçilar tayyor ekspluatatsiya kodlarini ommaga taqdim etmasliklarini bildirgan.

Zaifliklarni bartaraf etish böyiça tavsiyalar

Axborot tizimlari administratorlari hamda kiberxavfsizlik uchun mas’ul mutaxassislarga quyidagi choralarni amalga oshirish tavsiya etiladi.

1. NGINX dasturining joriy versiyasini aniqlash.

Taşkilot infratuzilmasida foydalanilayotgan barça NGINX serverlari, teskari proksi-serverlar, API şlyuzlari, konteynerlar va boşqa tegişli komponentlar inventarizatsiyadan ötkazilişi lozim.

Örnatilgan NGINX versiyasini tekşiriş uçun quyidagi buyruqdan foydalaniş mumkin:

nginx -v

NGINX dasturining kompilyatsiya parametrlari va qöşimça modullarini köriş uçun:

nginx -V

Şuningdek, operatsion tizim distributivi tomonidan taqdim etilgan paketlarda xavfsizlik tuzatişlari eski versiya raqami saqlangan holda kiritilişi mumkin. Şu bois faqat versiya raqamiga tayanmasdan, paket yetkazib beruvçisining xavfsizlik bildirişnomalarini ham tekşiriş zarur.

  1. Dasturiy taʼminotni xavfsiz versiyaga yangilaş.

NGINX Open Source dasturini 1.30.7 (stable) yoki 1.31.9 (mainline) yoxud tegişli xavfsizlik tuzatişlari mavjud bölgan keyingi versiyaga yangilaş zarur.

NGINX Plus dasturida esa foydalanilayotgan tarmoqqa mos ravişda har ikkala zaiflik bartaraf etilgan versiya tanlanişi kerak.

Yangilaşdan oldin server konfiguratsiyalari va zarur maʼlumotlarning zaxira nusxalarini yaratiş, yangilanişdan keyin esa xizmatlarning töğri işlaşini tekşiriş tavsiya etiladi.

  1. HTTP/2 protokolidan foydalaniş holatini tekşiriş.

Mazkur zaifliklar HTTP/2 protokoli orqali kelayotgan sörovlarni qayta işlaş bilan boğliq bölgani sababli, NGINX serverlarida uşbu protokol yoqilgan yoki yoqilmaganini aniqlaş zarur.

Agar xavfsizlik yangilanişini zudlik bilan örnatiş imkoni bölmasa, HTTP/2 protokolidan foydalanişni vaqtinça töxtatiş tavsiya etiladi.

NGINX 1.25.1 va undan keyingi versiyalarda tegişli server konfiguratsiyasi doirasida quyidagi parametr qöllanilişi mumkin:

http2 off;

Şuningdek, listen direktivalaridagi http2 parametrlarini ham olib taşlaş kerak.

Konfiguratsiyaga özgartiriş kiritilgandan söng uning töğriligini tekşiriş zarur:

nginx -t

Şundan keyin yangi konfiguratsiyani qöllaş, eski işçi jarayonlar yakunlanganini tekşiriş hamda mijoz tomonidan HTTP/2 ulanişlari qabul qilinmayotganini tasdiqlaş lozim.

HTTP/2 protokolini vaqtinça öçiriş mazkur zaifliklardan foydalaniş xavfini kamaytiradi, biroq dasturdagi xatoliklarni töliq bartaraf etmaydi.

  1. Server faoliyatini doimiy monitoring qiliş.

NGINX serverlarining işlaş jarayonlari, tizim jurnallari va tarmoq faolligini muntazam kuzatib boriş zarur.

Xususan, quyidagi holatlarga alohida eʼtibor qaratiş tavsiya etiladi:

  • NGINXişçi jarayonlarining kutilmaganda töxtaşi yoki qayta işga tuşişi;
  • HTTP/2 ulanişlarida noodatiy faollik va köp sonli boşqaruv xabarlarining kuzatilişi;
  • NGINX jarayonlari tomonidan odatiy faoliyatga xos bölmagan tizim buyruqlarining işga tuşirilişi;
  • Serverda nomaʼlum jarayonlar yoki şubhali tarmoq ulanişlarining paydo bölişi;
  • Xotiraga murojaat qiliş bilan boğliq xatoliklar va tizim barqarorligining buzilişi.

Uşbu belgilar ehtimoliy hujum yoki tizimdagi boşqa nosozliklardan darak berişi mumkin. Biroq ular alohida olinganda aynan mazkur zaifliklardan foydalanilganini tasdiqlamaydi.

  1. Serverlarga berilgan huquqlarni çeklaş.

NGINX işçi jarayonlarini imkon qadar minimal huquqlar bilan işga tuşiriş, xizmat hisoblariga ortiqça ruxsatlar bermaslik hamda serverning muhim konfiguratsiya fayllariga kirişni çeklaş tavsiya etiladi.

Bundan taşqari, NGINX serverlaridan içki axborot tizimlariga amalga oşiriladigan tarmoq ulanişlarini zarur xizmatlar bilan çeklaş lozim.

Bunday çoralar zaiflikdan foydalanilgan taqdirda yuzaga kelişi mumkin bölgan zarar kölamini kamaytirişga xizmat qiladi.

  1. Yangilanişlarning amalda qöllanilganini tekşiriş.

Xavfsizlik yangilanişlari örnatilgandan söng NGINX xizmatini tegişli tartibda qayta işga tuşiriş yoki konteyner muhitida yangilangan dasturiy obrazlarni qayta joylaştiriş zarur.

Faqat konfiguratsiyani qayta yuklaş avval işga tuşirilgan NGINX dasturiy faylini yangisiga almaştirmaydi.

Şu sababli barça serverlarda aynan yangilangan dastur versiyasi işlayotganini tekşiriş, veb-saytlar va API xizmatlarining faoliyatini sinovdan ötkaziş muhim hisoblanadi.

Nimauçun uşbu zaifliklarga jiddiy eʼtibor qaratiş zarur?

Mazkur zaifliklarning asosiy xavfi ularning veb-ilovalar kodida emas, balki internetdan kelayotgan sörovlarni qabul qiluvçi NGINX dasturining özida mavjudligidir.

Bu şuni anglatadiki, veb-sayt yoki axborot tizimi xavfsiz işlab çiqilgan, dasturiy kod muntazam tekşirilgan va ilova darajasidagi himoya çoralari joriy etilgan bölsa ham, zaif NGINX serveri orqali tizim xavfsizligiga tahdid yuzaga kelişi mumkin.

Ayniqsa, davlat organlari, moliya muassasalari, elektron tijorat platformalari, yirik korporativ tarmoqlar hamda boşqa muhim axborot infratuzilmasi obyektlarida NGINX dasturidan foydalanilayotgan bölsa, uning xavfsizligini tekşiriş ustuvor vazifalardan biri bölişi lozim.

Şuningdek, WAF yoki CDN kabi qöşimça himoya vositalaridan foydalaniş ham uşbu zaifliklar töliq bartaraf etilganini anglatmaydi. Bunday vositalarning himoya samaradorligi trafikni qayta işlaş usuli va konfiguratsiyasiga boğliq.

Xulosa

CVE-2026-123633 va CVE-2026-123007 zaifliklari NGINX veb-server dasturidan foydalanayotgan taşkilotlar uçun jiddiy kiberxavfsizlik tahdidini yuzaga keltiradi. Ular muayyan şaroitlarda autentifikatsiyadan ötmagan tajovuzkorlarga masofadan turib server xotirasiga zarar yetkaziş, xizmatlar faoliyatini izdan çiqariş hamda zararli kodlarni bajariş imkonini berişi mumkin.

Zaifliklarning keng tarqalgan veb-server dasturida aniqlangani, ulardan biri ön yildan ortiq vaqt davomida dastur kodida mavjud bölgani hamda tadqiqotçilar tomonidan masofadan kod bajariş imkoniyati amaliy sinovlarda tasdiqlangani uşbu xavfsizlik muammolarining dolzarbligini yanada oşiradi.

Şu munosabat bilan taşkilotlarga NGINX dasturining foydalanilayotgan versiyalarini zudlik bilan tekşiriş, xavfsizlik yangilanişlarini örnatiş, HTTP/2 konfiguratsiyalarini qayta körib çiqiş hamda serverlar faoliyati ustidan doimiy monitoring olib boriş tavsiya etiladi.