OpenJDK dasturidagi kritik Java4Shell zaifligi serverlarda autentifikatsiyasiz zararli kodlarni bajarish imkonini berishi mumkin!

OpenJDK dasturiy platformasida CVE-2026-114938 identifikatori bilan qayd etilgan, “Java4Shell” debnomlangan kritik zaiflik aniqlandi. Mazkur zaiflik tajovuzkorlarga muayyan şaroitlarda autentifikatsiyadan ötmasdan, masofadan turib serverda zararli kodlarni bajariş, maxfiy maʼlumotlarni qölga kiritiş yoki Java Virtual Maçine (JVM) faoliyatini izdan çiqariş imkonini berişi mumkin.

2026-yil 17-noyabr kuni Oracle kompaniyasi uşbu zaiflikni bartaraf etişga qaratilgan xavfsizlik yangilanişlarini eʼlon qildi. AQŞning Kiberxavfsizlik va infratuzilma xavfsizligi agentligi (CISA) esa taşkilotlarni zaiflik taʼsiriga tuşuvçi tizimlarni zudlik bilan aniqlaş va tegişli xavfsizlik yangilanişlarini örnatişga çaqirdi.

Java4Shell zaifligi Java dasturlarini işga tuşiriş va ularning bajarilişini taʼminlaşga xizmat qiluvçi HotSpot virtual maşinasida aniqlangan. Uşbu komponent OpenJDK asosidagi köplab dasturiy mahsulotlar va server infratuzilmalarida qöllaniladi.

Zaiflikning xavfli jihati şundaki, muammo alohida Java ilovasida emas, balki uning işlaşini taʼminlovçi Java muhitining özida mavjud. Şu sababli faqat ilova kutubxonalarini yangilaş zaiflikni bartaraf etiş uçun yetarli emas. Taşkilotlar serverlarda işlayotgan Java muhitining aniq versiyasini tekşirişi va zarur xavfsizlik tuzatişlarini örnatişi lozim.

Java4Shell zaifligi qanday yuzaga keladi?

CVE-2026-114938 zaifligi OpenJDK tarkibidagi HotSpot virtual maşinasining Base64 formatidagi maʼlumotlarni qayta işlaş mexanizmi bilan boğliq.

Base64 — ikkilik maʼlumotlarni matn körinişida ifodalaş uçun qöllaniladigan kodlaş usuli. U autentifikatsiya jarayonlari, fayllarni uzatiş, tarmoq sörovlari va turli dasturiy tizimlar örtasida maʼlumot almaşişda keng qöllaniladi.

Java virtual maşinasi ayrim zamonaviy protsessorlarning imkoniyatlaridan foydalanib, Base64 formatidagi maʼlumotlarni yuqori tezlikda qayta işlaydi. Bunda bir vaqtning özida bir neçta baytni qayta işlaşga imkon beruvçi optimallaştirilgan mexanizmlar işga tuşiriladi.

Biroq uşbu mexanizmdagi dasturiy xatolik sababli maxsus şakllantirilgan Base64 maʼlumotlari qayta işlanayotganda ajratilgan xotira çegarasidan taşqariga yoziş holati yuzaga kelişi mumkin.

Texnik jihatdan bu holat out-of-bounds write, yaʼni ajratilgan xotira çegarasidan taşqariga maʼlumot yoziş zaifligi sifatida tavsiflanadi.

Muhimi, Java dasturi notöğri şakllantirilgan maʼlumotni keyinçalik rad etgan taqdirda ham, xotirada yuzaga kelgan buziliş avtomatik ravişda bartaraf etilmaydi.

Natijada tajovuzkor uşbu xatolikdan foydalanib, muayyan şaroitlarda server jarayonining xotirasiga taʼsir körsatişi va zararli kodlarni bajarişga erişişi mumkin.

Java4Shell zaifligining asosiy xavfi şundaki, taşqi manbalardan kelayotgan maʼlumotlar zaif Base64 dekoderiga uzatiladigan ayrim Java ilovalarida tajovuzkor oldindan tizimga kiriş huquqiga ega bölmasdan ham hujumni amalga oşirişi mumkin.

Biroq bu barça Java ilovalari avtomatik ravişda zaif ekanini anglatmaydi. Hujumning muvaffaqiyati foydalanilayotgan Java versiyasi, protsessor arxitekturasi, ilova konfiguratsiyasi va taşqi maʼlumotlarni qayta işlaş mexanizmiga boğliq.

Zaiflikning xavflilik darajasi

Calif kiberxavfsizlik kompaniyasi mutaxassislari Java4Shell zaifligini CVSS 4.0 baholaş tizimi böyiça 9,2 ball bilan baholagan. Uşbu körsatkiç kritik xavflilik darajasiga mos keladi.

OpenJDK xavfsizlik maʼlumotlarida esa zaiflik CVSS 3.1 tizimi böyiça 8,1 ball bilan baholangan bölib, bu yuqori xavflilik darajasini anglatadi.

Baholardagi farq turli CVSS versiyalari va baholaş mezonlari qöllanilgani bilan boğliq.

Mazkur zaiflik quyidagi xavflarni yuzaga keltirişi mumkin:

  • Masofadan zararli kodlarni bajariş (RCE): tajovuzkor zaif Java jarayoni huquqlari doirasida ruxsatsiz buyruqlarni bajarişi mumkin.
  • Maxfiy maʼlumotlarning oşkor bölişi: jarayon xotirasida saqlanayotgan autentifikatsiya tokenlari, sessiya maʼlumotlari yoki boşqa muhim axborotlarning qölga kiritilişi xavfi mavjud.
  • Xizmat körsatişning rad etilişi (DoS): JVM jarayonining kutilmaganda töxtaşi natijasida dastur yoki xizmat faoliyati izdan çiqişi mumkin.
  • Axborot tizimlariga ruxsatsiz kiriş: muvaffaqiyatli hujum natijasida qölga kiritilgan huquqlar yoki maʼlumotlardan boşqa tizimlarga kiriş uçun foydalanilişi ehtimoli mavjud.

Uşbu oqibatlar zaiflikdan muvaffaqiyatli foydalanilgan holatlarda yuzaga kelişi mumkin bölgan xavflar hisoblanadi.

Qaysi dasturiy mahsulotlar zaiflik taʼsiriga tuşişi mumkin?

Calif tadqiqotçilari tomonidan ötkazilgan sinovlarda Java4Shell zaifligidan turli Java asosidagi dasturiy mahsulotlarda foydalaniş imkoniyati namoyiş etilgan.

Xususan, tadqiqotçilar quyidagi mahsulotlarning sinov konfiguratsiyalarida autentifikatsiyasiz masofadan kod bajariş imkoniyatini qayd etgan:

Dasturiy mahsulotSinov natijasi
KeycloakAutentifikatsiyasiz RCE namoyish etilgan
Atlassian JiraAutentifikatsiyasiz RCE namoyish etilgan
Atlassian ConfluenceAutentifikatsiyasiz RCE namoyish etilgan
JFrog ArtifactoryAutentifikatsiyasiz RCE namoyish etilgan
JenkinsAutentifikatsiyasiz RCE namoyish etilgan
PingFederateAutentifikatsiyasiz RCE namoyish etilgan

Bundan taşqari, Apaçe Struts va Spring Boot texnologiyalari asosida işlab çiqilgan namunaviy ilovalarda ham zaiflikdan foydalanib kod bajariş imkoniyati körsatilgan.

Apaçe Kafka Broker, Apaçe Solr, Elasticsearch, Gerrit va Spinnaker mahsulotlarida ötkazilgan sinovlarda esa hujumni amalga oşiriş uçun autentifikatsiyadan ötiş talab etilgan.

Taʼkidlaş joizki, mazkur natijalar tadqiqotçilar sinovdan ötkazgan muayyan konfiguratsiyalarga tegişli. Bu uşbu mahsulotlarning barça versiyalari va örnatiliş holatlarida zaiflikdan bir xil usulda foydalaniş mumkinligini anglatmaydi.

Şuningdek, zaiflik faqat serverga keladigan sörovlar bilan çeklanmasligi aniqlangan. Tadqiqotçilar Java asosidagi mijoz dasturi zararli server bilan şifrlangan TLS ulanişini örnatganda ham zaiflikdan foydalaniş mumkinligini tajriba orqali namoyiş etgan.

Bu esa xavfsizlik tekşiruvlarida nafaqat internetdan sörov qabul qiluvçi serverlarni, balki taşqi xizmatlar bilan maʼlumot almaşuvçi Java dasturlarini ham hisobga oliş zarurligini körsatadi.

Java4Shell va Log4Shell örtasidagi farq

Java4Shell nomi ilgari keng tarqalgan Log4Shell zaifligini eslatsa-da, ular texnik jihatdan bir-biridan farq qiladi.

Log4Shell zaifligi Java dasturlarida jurnal yuritiş uçun foydalaniladigan Log4j kutubxonasi bilan boğliq bölgan.

Java4Shell esa Java dasturlarini işga tuşiruvçi HotSpot virtual maşinasining Base64 maʼlumotlarini qayta işlaş mexanizmida aniqlangan.

Şu sababli Java4Shell zaifligini bartaraf etiş uçun Log4j yoki boşqa Java kutubxonalarini yangilaşning özi yetarli emas. Zaiflik taʼsiriga tuşuvçi Java Runtime Environment (JRE) yoki Java Development Kit (JDK) muhitini xavfsiz versiyaga yangilaş talab etiladi.

Zaiflik qaysi protsessor va Java versiyalariga ta’sir qiladi?

Java4Shell zaifligidan foydalaniş imkoniyati serverning apparat taʼminotiga ham boğliq.

Tadqiqotlarga köra, zaiflik x86-64 arxitekturasidagi AVX-512 VBMI körsatmalar töplamini qöllab-quvvatlovçi protsessorlarda yuzaga keladi.

Bunday imkoniyat ayrim Intel Xeon va zamonaviy AMD protsessorlarida mavjud.

ARM64 arxitekturasidagi tizimlar uşbu zaif kodni bajariş mexanizmidan foydalanmagani sababli mazkur zaiflik taʼsiriga tuşmaydi.

Red Hat kompaniyasining xavfsizlik ogohlantirişida OpenJDK 17.0.6 va undan keyingi ayrim versiyalarda mazkur muammo mavjudligi qayd etilgan. Red Hat Customer Portal+1

Oracle tomonidan 2026-yil 17-noyabr kuni eʼlon qilingan xavfsizlik yangilanişlariga muvofiq, quyidagi versiyalarga ötiş tavsiya etiladi:

Java versiyasiXavfsizlik tuzatishi kiritilgan versiya
Oracle Java SE 1717.0.21.1
Oracle Java SE 2121.0.13.1
Oracle Java SE 2525.0.5.1
Oracle Java SE 2727.0.1.1
Java 8 Enterprise Performance Pack8u513-perf

Bundan taşqari, Oracle GraalVM for JDK 17 va 21 hamda GraalVM Enterprise Edition dasturlarining ayrim versiyalari zaiflik taʼsiriga tuşişi mumkin.

Amazon Corretto, Eclipse Temurin, Azul Zulu, Red Hat OpenJDK va boşqa Java distributivlaridan foydalanuvçilar xavfsizlik tuzatişlari mavjudligini tegişli işlab çiqaruvçilarning rasmiy manbalari orqali tekşirişlari lozim. Tenable®+1

Zaiflikdan faol kiberhujumlarda foydalanilmoqdami?

2026-yil 18-noyabr holatiga köra, Java4Shell zaifligidan real axborot tizimlariga qarşi kiberhujumlarda foydalanilgani haqida ommaviy tasdiqlangan maʼlumotlar mavjud emas.

Biroq tadqiqotçilar tomonidan zaiflikdan foydalaniş imkoniyati amaliy sinovlarda namoyiş etilgan. Şuningdek, xatolikni yuzaga keltiruvçi dastlabki PoC kodi eʼlon qilingan.

Tenable mutaxassislarining maʼlumotlariga köra, ayrim tadqiqotçilar işlaydigan ekspluatatsiya usullarini işlab çiqqanini bildirgan. Biroq bunday usullar har bir Java ilovasining öziga xos xususiyatlariga moslaştirilişi kerak. Tenable®+1

Bu esa zaiflikdan ommaviy foydalaniş darhol boşlanişini anglatmasa-da, kelgusida turli dasturiy mahsulotlarga moslaştirilgan hujum usullari paydo bölişi ehtimolini oşiradi.

Java4Shell zaifligidan himoyalaniş böyiça tavsiyalar

UZCERT xizmati davlat organlari, taşkilotlar hamda axborot tizimlari xavfsizligiga masʼul mutaxassislarga quyidagi çoralarni körişni tavsiya etadi.

  1. Java dasturiy muhitini yangilaş.

Serverlarda foydalanilayotgan OpenJDK, Oracle Java SE va boşqa Java distributivlarining versiyalarini tekşiriş hamda zaiflikni bartaraf etuvçi xavfsizlik yangilanişlarini örnatiş zarur.

Bunda Java muhitining faqat operatsion tizimga örnatilgan asosiy nusxasini emas, balki alohida ilovalar, konteynerlar va dasturiy mahsulotlar tarkibiga kiritilgan nusxalarini ham tekşiriş lozim.

  1. Server protsessorining imkoniyatlarini tekşiriş.

Linux operatsion tizimida protsessorning AVX-512 imkoniyatlarini quyidagi buyruq orqali tekşiriş mumkin:

lscpu | grep -i avx512

Tekşiruv natijasida avx512_vbmi körsatmasi mavjudligi aniqlansa, foydalanilayotgan Java versiyasi va konfiguratsiyasini qöşimça tekşiriş talab etiladi.

Virtual maşinalarda esa protsessorning fizik imkoniyatlari bilan birga, virtualizatsiya muhiti orqali taqdim etilayotgan imkoniyatlarni ham hisobga oliş zarur.

  1. Zarur hollarda zaif mexanizmni vaqtinça öçiriş.

Agar xavfsizlik yangilanişini darhol örnatiş imkoniyati bölmasa, Java virtual maşinasining optimallaştirilgan Base64 dekodlaş mexanizmini vaqtinça öçiriş mumkin.

Buning uçun JVM işga tuşiriş parametrlariga quyidagi sozlamani kiritiş tavsiya etiladi:

-XX:-UseBASE64Intrinsics

Şuningdek, x86-64 tizimlarida AVX-512 körsatmalaridan foydalanişni çeklaş uçun quyidagi parametr qöllanişi mumkin:

-XX:UseAVX=2

Mazkur sozlamalar dastur unumdorligiga taʼsir körsatişi mumkin. Şu sababli ularni joriy etişdan oldin foydalanilayotgan Java versiyasi bilan mosligini tekşiriş va sinovdan ötkaziş lozim.

Uşbu çoralar vaqtinçalik himoya usullari hisoblanadi va xavfsizlik yangilanişining örnini töliq bosa olmaydi. Red Hat Customer Portal+1

  1. Taşqi manbalardan keladigan maʼlumotlarni tekşiriş.

Java ilovalariga keladigan Base64 formatidagi maʼlumotlarning tuzilişi va hajmini tekşiriş, notöğri şakllantirilgan sörovlarni çeklaş tavsiya etiladi.

Ayniqsa, autentifikatsiya, fayllarni yuklaş va taşqi API xizmatlari bilan işlovçi komponentlarga alohida eʼtibor qaratiş zarur.

  1. Java jarayonlari va tizim jurnallarini monitoring qiliş.

Serverlarda quyidagi şubhali holatlarni aniqlaşga eʼtibor qaratiş lozim:

  • JVM jarayonlarining kutilmaganda töxtaşi yoki qayta işga tuşişi;
  • xotira bilan işlaşga oid noodatiy xatoliklar;
  • Java jarayonlari tomonidan ruxsatsiz buyruqlar bajarilişi;
  • serverda nomaʼlum jarayonlar yoki zararli fayllarning paydo bölişi;
  • autentifikatsiya xizmatlariga kelayotgan noodatiy sörovlar;
  • Java ilovalarining tarmoq faolligida kutilmagan özgarişlar.

Uşbu belgilar kiberhujum ehtimolini körsatişi mumkin, biroq ularning mavjudligi Java4Shell zaifligidan foydalanilganini avtomatik ravişda tasdiqlamaydi.

  1. Yangilanişdan keyin dastur faoliyatini tekşiriş.

Java muhitini yangilagandan söng tegişli xizmatlarni qayta işga tuşiriş, konteynerlardan foydalanilganda esa ularni yangilangan bazaviy tasvirlar asosida qayta yaratiş zarur.

Şuningdek, işlab turgan Java jarayonlari haqiqatan ham xavfsizlik tuzatişi kiritilgan versiyadan foydalanayotganini tekşiriş lozim.

OpenJDK dasturiy platformasida aniqlangan CVE-2026-114938 — Java4Shell zaifligi Java asosidagi axborot tizimlari xavfsizligiga jiddiy tahdid tuğdiradi.

Zaiflikning Java virtual maşinasi darajasida mavjudligi, ayrim dasturiy mahsulotlarda autentifikatsiyasiz masofadan kod bajariş imkoniyati namoyiş etilgani hamda Java texnologiyalarining davlat va korporativ axborot tizimlarida keng qöllanilişi xavfsizlik çoralarini keçiktirmasdan köriş zarurligini körsatadi.

UZCERT xizmati barça taşkilotlarning axborot va kiberxavfsizlikka masʼul mutaxassislarini Java dasturiy muhitining foydalanilayotgan versiyalarini zudlik bilan tekşirişga, xavfsizlik yangilanişlarini örnatişga hamda ehtimoliy kiberhujumlarning oldini oliş maqsadida serverlar va Java ilovalari faoliyati ustidan doimiy monitoring olib borişga çaqiradi.