HTB Certified Web Exploitation Specialist (CWES): veb-ilovalar xavfsizligi bo‘yicha chuqurlashtirilgan sertifikat

Bugungi kunda kiberxavfsizlik bozorida umumiy pentesting bilimlaridan ko‘ra, aniq yo‘nalishga ixtisoslashgan mutaxassislar tobora ko‘proq talab qilinmoqda. Ayniqsa, veb-ilovalar va mobil platformalar xavfsizligini tekshirish bo‘yicha bilim va tajriba ish beruvchilar uchun muhim mezonga aylangan. Shu nuqtayi nazardan, Hack The Box (HTB) tomonidan taqdim etilgan Certified Web Exploitation Specialist (HTB CWES) sertifikati veb-pentest yo‘nalishida chuqur bilim olishni maqsad qilgan mutaxassislar uchun muhim bosqich hisoblanadi.

Mazkur sertifikat avval CBBH nomi bilan tanilgan bo‘lib, bugungi kunda yangilangan dastur va talablar asosida takomillashtirilgan.

Nega aynan CWES?

Ko‘plab mutaxassislar OSCP yoki CRTP kabi nufuzli sertifikatlarga ega bo‘lishiga qaramay, real ish bozorida aynan veb-pentest bo‘yicha yetarli chuqurlik yetishmasligini sezmoqda. OSCP asosan umumiy ekspluatatsiya va tarmoq darajasiga urg‘u bersa, CRTP Active Directory muhitiga qaratilgan. Veb-ilovalar xavfsizligi esa bu sertifikatlardan chetda qoladi.

CWES aynan shu bo‘shliqni to‘ldiradi — u veb-ilovalardagi zaifliklarni aniqlash, ekspluatatsiya qilish va professional darajada hujjatlashtirish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Shu sababli, ko‘plab mutaxassislar uni veb-pentest va bug bounty yo‘nalishida mustahkam poydevor sifatida tanlamoqda.

Sertifikatni olish talablari

HTB CWES sertifikatini qo‘lga kiritish uchun quyidagi uchta asosiy shart bajarilishi lozim:

  1. HTB Academy’dagi “Web Penetration Tester” yo‘nalishidagi barcha modullarni 100% yakunlash
  2. Imtihonda kamida 80 ball (100 balldan) to‘plash
  3. Professional pentest hisobotini tayyorlash

Muhim jihati shundaki, agar o‘quv modullari to‘liq yopilmasa yoki har bir modul oxiridagi skills assessment topshiriqlari bajarilmasa, imtihonga umuman ruxsat berilmaydi.

O‘quv jarayoni: sifatli nazariya, ammo cheklangan amaliyot

O‘quv dasturi taxminan 20 ga yaqin moduldan iborat bo‘lib, ularning murakkabligi yengildan o‘rtacha darajagacha yetadi. Barcha materiallar matn ko‘rinishida beriladi — video yoki slaydlar mavjud emas.

Kontent sifati yuqori:

  • mavzular aniq va lo‘nda bayon qilingan
  • real loyihalarda ishlagan tajribali pentesterlar tomonidan yozilgan
  • ayrim joylarda amaliy hayotdan olingan real misollar keltiriladi

Biroq asosiy kamchilik — amaliy mashg‘ulotlar yetarli emasligi. Modul oxiridagi vazifalarda qaysi zaiflikni qidirish kerakligi oldindan ma’lum bo‘lgani uchun real pentestga xos “noma’lumlik” hissi yo‘qoladi. Bu esa imtihondagi vaziyatdan keskin farq qiladi.

Imtihon: uzoq, ammo adolatli sinov

CWES imtihonining asosiy o‘ziga xosligi — oldindan bron qilish shart emas. Istalgan vaqtda imtihonni boshlash mumkin. Umumiy muddat 7 kun bo‘lib, bu vaqt ichiga ham laboratoriya, ham hisobot yozish jarayoni kiradi.

Imtihonda bir nechta veb-ilovalar beriladi va ulardan user va root flag’larni qo‘lga kiritish talab etiladi. Ko‘pincha:

  • bitta flag = bitta zaiflik yoki
  • ikki zaiflikdan iborat zanjir

Ba’zi topshiriqlarda “kitobdagidek” yechimlar ishlasa, ayrim hollarda noodatiy yondashuv va “hiyla” talab etiladi.

Muhitning barqarorligi esa alohida e’tiborga loyiq — uzilishlar, laglar yoki texnik nosozliklar deyarli kuzatilmaydi, bu esa uzoq davom etadigan imtihonlar uchun juda muhim.

Hisobot yozish: muvaffaqiyat kaliti

CWES’da faqat flag yig‘ish yetarli emas. Professional darajada yozilgan pentest hisobot majburiy hisoblanadi. Hisobot quyidagilarni o‘z ichiga olishi kerak:

  • zaiflik tavsifi
  • uning biznesga ta’siri (impact)
  • CWE va CVSS bahosi
  • ekspluatatsiya bosqichlari (step-by-step)
  • mitigatsiya va tavsiyalar

HTB hisobot uchun shablon taqdim etadi, ammo ko‘plab nomzodlar Sysreptor kabi maxsus vositalardan foydalanishni afzal ko‘rishadi. Bu dastur hisobotni professional formatda tayyorlashni ancha yengillashtiradi. Biroq uni imtihondan oldin o‘rnatib, sozlab olish tavsiya etiladi.

Moliyaviy jihatlar

2026-yil boshiga kelib, CWES’ni olishning ikki asosiy yo‘li mavjud:

1. Silver Annual obuna — $490

  • Web Penetration Tester yo‘nalishiga to‘liq kirish
  • 1 dona imtihon vaucheri

2. Kubiklar orqali — taxminan $360

  • Modullar: ~$150
  • Imtihon vaucheri: $210

Ikkinchi variant iqtisodiyroq bo‘lsa-da, ko‘proq rejalashtirishni talab qiladi.

Amaliy maslahatlar

  • Konspekt yuriting — mayda detallar imtihonda katta yordam beradi
  • Skills Assessment’larni qayta ishlang
  • Qo‘shimcha mashinalar yeching — faqat modullar yetarli emas
  • HTB asosiy platformasidagi quyidagi mashinalar foydali:
    • Union
    • Soccer
    • Delivery
    • Shoppy
    • BountyHunter
    • Cronos

HTB Certified Web Exploitation Specialist — bu veb-pentestga jiddiy yondashayotgan mutaxassislar uchun kuchli va mazmunli sertifikat. Garchi u hozircha barcha vakansiyalarda ko‘p uchramasa-da, amaliy pentesterlar orasida yaxshi tanilgan va hurmatga sazovor.

Agar siz veb-ilovalar xavfsizligini chuqur o‘rganish, bug bounty yoki professional pentest yo‘nalishida o‘sishni maqsad qilgan bo‘lsangiz, CWES — bunga munosib qadam bo‘la oladi.